 |
| BAHRİ DAĞDAŞ |
| Uluslararası Tarımsal Araştırma Enstitüsü |
|
 |
|
|
|
|
|
| Uluslararası Kışlık Buğday Geliştirme Programı (IWWIP) |
 |
Uluslararası Kışlık Buğday geliştirme Proğramı (IWWIP), Türkiye Cumhuriyeti, Uluslararası Mısır ve Buğday Geliştirme Merkezi (CIMMYT) ve Uluslararası Kuru alanlar Araştırma merkezinin (ICARDA) ortaklaşa yürüttüğü bir faaliyettir. Proğramın ana amacı orta ve batı asya bölgeleri için kışlık/fakültatif buğday genetik materyalleri geliştirilmektedir. Buna ilave olarak IWWIP, Dünyadaki Islah Proğramları arasında kışlık buğday genetik materyalinin degişimide sağlanmaktadır. IWWIP 1980 lerin ortasında Türkiye ve CIMMYT tarafından kışlık buğday ıslah çalışmaları için kurulmuştur. 1991 yılında ise suriye deki ICARDA fakültatif buğday ıslah çalışmaları kısmı için bu çalışmalara dahil olmuştur. IWWIP in ana aktiviteleri ve sonuçları: |
|
- IWWIP, Türkiye ve Suriye' deki bölgenin farklı agro-klimatik şartlarını kışlık/fakültatif buğday çeşitlerinin ıslahı için kullanmaktadır. Islah çalışmaları Türkiye' nin Tarım ve Köy İşleri Bakanlığına bağlı pek çok araştırma Enstitüsünde ve Suriye' de ki ICARDA merkezinde yürütülmektedir.
- Genetik materyal geliştirme hedefleri hem sulu hem de kuru şartlar içindir. İleri ıslah hatları 50 den fazla ülkedeki, işbirliği yapılan 100 den fazla Islah Programlarına yıllık olarak dağıtılmaktadır. Buna ilave olarak ilgili ıslah programları kendi materyallerini uluslar arası olarak IWWIP programı içinde test ettirebilmektedirler. IWWIP, Türkiye de ki performansına göre çeşitlerin yada ıslah hatlarının secimi ve uluslararası dağıtım hakkına sahiptir.
- IWWIP te sunulan genetik materyaller uluslararası nörseriler içinde dağıtılmaktadır. İki farklı nörseri hazırlanmaktadır: Gözlem Bahçesi nörserileri küresel olarak dağıtılmakta ve yaklaşık 100 genotipten oluşmaktadır. Küçük miktarda (10-15 gr) dan oluşan setler tarlada tarla gözlemi yapılabilmektedir. Verim denemeleri normal olarak bölgesel dağıtılmakta ve tekrarlamalı olarak verim ve diğer istenen verileri sağlamak için ekilmektedir. Uluslararası nörseriler isteğe bağlı olarak dağıtılmaktadır.
- IWWIP tarafından geliştirilen genetik materyaller melezleme için hem ebeveyn hem de direkt olarak çeşit geliştirmede de kullanılabilmektedir. IWWIP orijinli 35 ten fazla çeşit Afganistan, Azerbaycan, Ermenistan, Gürcistan, İran, Kazakistan, Kırgızistan, Pakistan, Özbekistan Tacikistan, Türkiye ve Türkmenistan da tescil ettirilmiştir.
- IWWIP nörserilerinin Kuzey ve Güney Amerika için çoğaltılması ve dağıtımı Oregon Eyalet Üniversitesi (OSU) tarafından yapılmaktadır. OSU' da ki kışlık buğday ıslah programı genetik materyalini Türkiye' den sağlamakta, uluslararası nörseriler dağıtılmadan 1 yıl önce onları çoğaltmakta ve ilgilenen katılımcılara dağıtmakta ve bölgedeki tohum dağıtımı ile ilgili olarak karşılaşılan zorlukları aşmada yardımcı olmaktadır.
IWWIP Türkiye, CIMMYT ve ICARDA tarafından müşterek olarak desteklenmektedir. Program 3 koordinatörden, Türkiye' den (Yüksel KAYA), CIMMYT (Alex MORGOUNOV) VE ICARDA (Mesut KESER) oluşan teknik bir ekip tarafından sevk ve idare edilmektedir. Çalışmalar Ankara' da ki CIMMYT-ICARDA Ofisi ve Konya Bahri Dağdaş Uluslararası Tarımsal Araştırma Enstitüsü tarafından yönetilmektedir. ABD Oregon Eyalet Üniversitesinden Dr. Jim PETERSEN IWWIP nörserilerinin Amerikada çoğaltılması ve dağıtılmasını yönetmektedir.
|
|
|
|
|
|
| copyright © 2009 | www.bdutae.gov.tr |
Ereğli yolu üzeri. PK: 125 42020 KONYA
Tel:+90 332 355 12 90 | Faks:+90 332 355 12 88
E-posta: info@bdutae.gov.tr
E-posta girişi |
 |
|